Giành Quyền Nuôi Cả Hai Con Khi Ly Hôn: Điều Kiện Và Chứng Cứ

Khi ly hôn mà vợ chồng có từ hai con trở lên, một bên có thể giành quyền nuôi cả hai con nếu chứng minh được điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục tốt hơn cho tất cả các con, theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13.

Việc giành quyền nuôi cả hai con cho cùng một người là hoàn toàn hợp pháp nếu phù hợp với quyền lợi mọi mặt của con. Pháp luật không bắt buộc phải chia mỗi người nuôi một con; Tòa án ưu tiên phương án tốt nhất cho sự phát triển của từng đứa trẻ, kể cả khi đó là giao cả hai con cho một bên.

Giành quyền nuôi cả hai con khi nào được chấp nhận?

Theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con; nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con.

Luật không quy định phải tách các con cho hai người nuôi riêng — việc giao cả hai con cho một bên hoàn toàn có thể xảy ra nếu phương án đó bảo đảm tốt hơn cho sự phát triển, ổn định tâm lý và tình cảm anh chị em của các con.

Trên thực tế xét xử, khi không có yếu tố đặc biệt (ví dụ một con dưới 36 tháng tuổi), Tòa thường cân nhắc giữ các con sống chung với nhau thay vì chia cắt anh chị em, trừ khi có căn cứ cho thấy mỗi bên cha/mẹ phù hợp hơn với một con cụ thể (ví dụ do giới tính, độ tuổi, nhu cầu chăm sóc đặc biệt).

Các yếu tố Tòa án xem xét khi quyết định giao cả hai con cho một bên

Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và hướng dẫn tại Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, Tòa án xem xét toàn diện các yếu tố sau khi quyết định ai được trực tiếp nuôi con:

• Điều kiện kinh tế, chỗ ở ổn định, thu nhập thường xuyên để bảo đảm nuôi dưỡng cả hai con lâu dài.
• Thời gian thực tế có thể dành cho việc chăm sóc, đưa đón, học tập của con.
• Môi trường sống, đạo đức, lối sống của người trực tiếp nuôi con và những người cùng chung sống.
• Nguyện vọng của con, nếu con từ đủ 7 tuổi trở lên (khoản 2 Điều 81) — áp dụng riêng cho từng con nếu các con đã đủ tuổi.
• Sự gắn bó, tình cảm hiện có giữa từng con với cha và với mẹ trong thời gian chung sống trước khi ly hôn.
• Khả năng duy trì mối quan hệ, sinh hoạt chung giữa các anh chị em nếu được nuôi cùng một nơi.

Trường hợp một con dưới 36 tháng tuổi, một con lớn hơn

Đây là tình huống phổ biến khi vợ chồng có hai con cách tuổi nhau. Khoản 3 Điều 81 quy định con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Nếu người mẹ chứng minh đủ điều kiện nuôi dưỡng và mong muốn nuôi cả hai con, Tòa sẽ cân nhắc thêm yếu tố giữ các con sống chung với nhau để tránh xáo trộn tâm lý, miễn là điều kiện kinh tế và chỗ ở thực sự đáp ứng được cho cả hai con, không chỉ cho một con nhỏ.

Khi nào Tòa án không giao cả hai con cho một bên?

Không phải lúc nào việc giữ các con sống chung một nơi cũng là phương án tốt nhất. Tòa án có thể quyết định chia mỗi bên nuôi một con trong các trường hợp sau:

• Một con dưới 36 tháng tuổi phải giao cho mẹ theo khoản 3 Điều 81, trong khi con lớn hơn có nguyện vọng rõ ràng muốn ở với cha và cha chứng minh đủ điều kiện.
• Một trong hai bên có điều kiện chăm sóc tốt hơn hẳn cho một con cụ thể (ví dụ con có nhu cầu học tập, y tế đặc biệt gần nơi ở của một bên).
• Cả hai bên đều không đủ điều kiện nuôi cả hai con cùng lúc, nhưng mỗi bên đủ điều kiện nuôi một con.
• Bản thân các con, khi đủ 7 tuổi trở lên, có nguyện vọng khác nhau và nguyện vọng đó được Tòa xác định là phù hợp với lợi ích của từng con.

So sánh hai phương án: giao cả hai con cho một bên và chia mỗi bên nuôi một con

Tiêu chí	Giao cả hai con cho một bên	Chia mỗi bên nuôi một con
Ổn định tâm lý, tình cảm anh chị em	Thường tốt hơn, các con không bị chia cắt	Có thể gây xáo trộn, các con ít gặp nhau
Áp lực tài chính cho người nuôi	Cao hơn (nuôi cùng lúc 2 con)	Chia đều hơn giữa hai bên
Mức cấp dưỡng	Bên không nuôi cấp dưỡng cho cả hai con	Mỗi bên cấp dưỡng cho con do bên kia nuôi
Khi nào phù hợp	Một bên có điều kiện vượt trội, không có yếu tố đặc biệt	Có yếu tố đặc biệt (con dưới 36 tháng, nguyện vọng khác nhau)

Chứng cứ cần chuẩn bị để giành quyền nuôi cả hai con

Để thuyết phục Tòa án giao cả hai con cho mình trực tiếp nuôi, bên yêu cầu nên chuẩn bị đầy đủ các loại chứng cứ sau:

1. Chứng cứ về thu nhập ổn định: hợp đồng lao động, bảng lương, sao kê ngân hàng, giấy tờ chứng minh nguồn thu nhập khác (cho thuê nhà, kinh doanh) đủ để nuôi cả hai con.
2. Chứng cứ về chỗ ở: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng thuê nhà dài hạn, ảnh chụp không gian sống thực tế phù hợp cho cả hai con sinh hoạt, học tập.
3. Chứng cứ về thời gian chăm sóc: xác nhận giờ làm việc linh hoạt, có người thân hỗ trợ (ông bà, người giúp việc) khi cần thiết.
4. Chứng cứ về quá trình chăm sóc trước đây: ai là người đưa đón, lo học tập, khám bệnh cho các con trong thời gian chung sống — có thể qua tin nhắn, hóa đơn học phí, sổ khám bệnh đứng tên người nộp.
5. Ý kiến của con từ đủ 7 tuổi: Tòa sẽ lấy lời khai riêng, không có sự chứng kiến của cha mẹ, để bảo đảm con trình bày nguyện vọng thật.
6. Chứng cứ bất lợi của bên kia (nếu có): hành vi bạo lực, nghiện ngập, không quan tâm chăm sóc con — cần có căn cứ rõ ràng, không suy diễn.

Thủ tục yêu cầu giành quyền nuôi cả hai con

Thủ tục giành quyền nuôi cả hai con thường được giải quyết đồng thời trong vụ án ly hôn, theo các bước sau:

1. Nộp đơn khởi kiện ly hôn (đơn phương) hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền, trong đó nêu rõ yêu cầu được trực tiếp nuôi cả hai con.
2. Nộp kèm chứng cứ về điều kiện kinh tế, chỗ ở, thời gian chăm sóc đã chuẩn bị ở trên.
3. Tham gia hòa giải tại Tòa; nếu hai bên thỏa thuận được việc ai nuôi con thì Tòa ghi nhận thỏa thuận.
4. Nếu không thỏa thuận được, Tòa tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ, lấy ý kiến con từ đủ 7 tuổi (nếu có) trước khi mở phiên tòa xét xử.
5. Tòa tuyên bản án hoặc quyết định công nhận thuận tình, trong đó xác định rõ ai trực tiếp nuôi từng con hoặc cả hai con, mức cấp dưỡng của bên không trực tiếp nuôi.

Tình huống thực tế

Một trường hợp Luật sư Phạm Văn Duẩn từng tư vấn tại Đồng Nai khi giành quyền nuôi cả hai con: vợ chồng có hai con, một bé 9 tuổi và một bé 2 tuổi. Người vợ làm công nhân thu nhập không ổn định, thường xuyên tăng ca; người chồng có cửa hàng kinh doanh tại nhà, thời gian linh hoạt, được ông bà nội hỗ trợ chăm sóc.

Khi ra Tòa, người chồng chứng minh được điều kiện chăm sóc tốt hơn cho cả hai con, bé 9 tuổi khi được hỏi riêng cũng bày tỏ muốn ở cùng cha và em. Tòa đã giao cả hai con cho người chồng trực tiếp nuôi — một ví dụ thực tế cho thấy việc giành quyền nuôi cả hai con là khả thi khi có đủ chứng cứ; người vợ cấp dưỡng và có quyền thăm nom theo quy định.

(Tình huống đã được ẩn danh hóa hoàn toàn để bảo mật thông tin khách hàng.)

Căn cứ pháp lý áp dụng

• Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 — quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con sau ly hôn.
• Điều 82, 83 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 — nghĩa vụ, quyền của bên không trực tiếp nuôi con; quyền thăm nom.
• Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP — hướng dẫn áp dụng một số quy định về nuôi con, cấp dưỡng khi giải quyết vụ việc hôn nhân gia đình.
• Bộ luật Tố tụng dân sự (sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15) — thủ tục lấy ý kiến của con chưa thành niên.

Các vấn đề liên quan khi giành quyền nuôi cả hai con

Khi theo đuổi việc giành quyền nuôi cả hai con, đương sự thường gặp thêm các vấn đề pháp lý liên quan sau:

• Nguyên tắc ưu tiên mẹ nuôi con dưới 36 tháng tuổi — áp dụng riêng nếu một trong hai con còn nhỏ.
• Mức cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn — bên không trực tiếp nuôi phải cấp dưỡng cho cả hai con.
• Thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn — nếu sau này phát sinh căn cứ cần thay đổi.
• Điều kiện chung để giành quyền nuôi con khi ly hôn — các tiêu chí nền tảng Tòa án áp dụng.

Những sai lầm thường gặp khi muốn giành quyền nuôi cả hai con

Không ít người thất bại khi giành quyền nuôi cả hai con chỉ vì chuẩn bị hồ sơ sơ sài. Dưới đây là những sai lầm phổ biến nhất:

• Chỉ tập trung “tố” lỗi của bên kia mà không chứng minh được điều kiện nuôi dưỡng thực tế của chính mình.
• Không chuẩn bị chứng cứ tài chính rõ ràng, chỉ trình bày miệng về thu nhập.
• Gây áp lực, hướng dẫn con trả lời theo ý mình khi Tòa lấy ý kiến — điều này dễ bị phát hiện và gây bất lợi.
• Bỏ qua yếu tố ổn định chỗ ở lâu dài, chỉ thuê trọ ngắn hạn không phù hợp cho việc nuôi hai con.

Vai trò của luật sư trong việc giành quyền nuôi cả hai con

Luật sư hỗ trợ đương sự muốn giành quyền nuôi cả hai con hệ thống hóa chứng cứ về điều kiện kinh tế, chỗ ở, thời gian chăm sóc theo đúng các tiêu chí Tòa án xem xét tại Điều 81; chuẩn bị hồ sơ khởi kiện, tham gia hòa giải và tranh tụng để bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho con.

Công ty Luật Chính Danh nhận tư vấn ban đầu miễn phí cho người muốn giành quyền nuôi cả hai con, đồng hành cùng khách hàng tại Đồng Nai qua hotline/Zalo 0907 399 266.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc phải chia mỗi người nuôi một con không?

Không. Pháp luật không bắt buộc chia con cho hai người nuôi riêng. Khi giành quyền nuôi cả hai con, Tòa án có thể giao cả hai con cho một bên nếu điều đó phù hợp với quyền lợi mọi mặt của con.

Con bao nhiêu tuổi thì được Tòa hỏi ý kiến về việc ở với ai?

Con từ đủ 7 tuổi trở lên sẽ được Tòa xem xét nguyện vọng theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Việc lấy ý kiến được thực hiện riêng, bảo đảm con nói thật nguyện vọng.

Con dưới 36 tháng tuổi có chắc chắn thuộc về mẹ không?

Về nguyên tắc có, trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Sau khi Tòa quyết định, có thể xin thay đổi người nuôi con không?

Có. Nếu có căn cứ cho thấy việc thay đổi là cần thiết và phù hợp với lợi ích của con, bên không trực tiếp nuôi có thể yêu cầu Tòa thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Bên không được nuôi con có phải cấp dưỡng cho cả hai con không?

Có. Bên không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho tất cả các con chưa thành niên hoặc đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Chuẩn bị tâm lý khi theo đuổi việc giành quyền nuôi cả hai con

Quá trình giành quyền nuôi cả hai con thường kéo dài và đòi hỏi sự kiên trì thu thập chứng cứ. Cha mẹ nên giữ thái độ hợp tác, tránh lôi kéo con vào xung đột.

Hành vi gây áp lực tâm lý cho con khi theo đuổi việc giành quyền nuôi cả hai con có thể bị Tòa án đánh giá bất lợi khi xem xét ai thực sự phù hợp để trực tiếp nuôi dưỡng.

Kết luận

Tóm lại, giành quyền nuôi cả hai con khi ly hôn là hoàn toàn khả thi nếu chứng minh được điều kiện kinh tế, chỗ ở, thời gian chăm sóc phù hợp cho tất cả các con, đồng thời phương án đó bảo đảm tốt hơn cho sự phát triển và tình cảm anh chị em.

Mỗi vụ việc có tình tiết riêng, nên tham khảo ý kiến luật sư để chuẩn bị chứng cứ và chiến lược giành quyền nuôi cả hai con phù hợp.

Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo pháp luật chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý cụ thể cho từng trường hợp. Công ty Luật Chính Danh không cam kết kết quả cụ thể của bất kỳ vụ việc tố tụng nào; kết quả phụ thuộc vào chứng cứ, tình tiết thực tế và quyết định của Tòa án có thẩm quyền.